Ngành giấy đối mặt ra sao trước việc siết chặt nhập khẩu phế liệu?

Theo thống kê, có đến 70% sản lượng giấy sản xuất và tiêu dùng của người Việt Nam có nguyên liệu từ giấy phế liệu. Vấn đề nhập khẩu loại nguyên liệu này lại đang đối mặt với nhiều thách thức về mặt quản lý. Cân đo đong đếm được – mất giữa sản xuất và bảo vệ môi trường đang là một bài toán khó được đặt ra khiến các doanh nghiệp và nhà quản lý phải đau đầu.

NGUYÊN LIỆU GIẤY PHẢI NHẬP KHẨU QUÁ NHIỀU

Hiệp hội giấy và bột giấy Việt Nam đã có con số thống kê ước tính sơ bộ về sản lượng giấy trong nước dùng để sản xuất. Kết quả cho thấy có đến 70% nguyên liệu sản xuất được lấy từ phế liệu giấy. Trong số đó, chỉ gần 40% được thu gom trong nước để xử lý và phân loại trước khi sử dụng, số còn lại phải nhập khẩu từ nhiều nước khác. So với các quốc gia trên thế giới và trung bình chung toàn cầu thì số lượng nguyên liệu tự thân của Việt Nam quá thấp.

Các chuyên gia phân tích cho thấy có hai nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu nguyên liệu giấy như vậy. Thứ nhất, do chưa có tiêu chuẩn quốc gia về phân loại thu hồi giấy, chưa tổ chức chặt chẽ công việc thu gom, vì chưa có hệ thống bài bản nên hiệu quả thấp mà chi phí cao. Thứ hai, người dân Việt Nam chưa có thói quen phân loại giấy tại nguồn, chưa thấy chính sách hỗ trợ đồng bộ khuyến khích thu hồi, tái chế giấy phế liệu.

Tổng giám đốc công ty TNHH giấy và bao bì Đồng Tiến và cũng là phó chủ tịch Hiệp hội giấy và bột giấy Việt Nam, ông Hoàng Trung Sơn, cho hay: tái chế 1 tấn giấy tiết kiệm đến 17 cây gỗ trưởng thành, 4.000 kWh điện, 270 lít dầu, 26.000 lít nước và 3,5 mét khối đất. Điều này rõ ràng khẳng định vai trò và lợi ích của việc tái chế giấy thay vì sản xuất mới.

Đồng thời, cũng với 1 tấn giấy tái chế, ta tiết kiệm được 65% điện năng cần sử dụng để sản xuất và giảm 35% nguy cơ ô nhiễm môi trường nước và 74% nguy cơ ô nhiễm môi trường không khí. Có thể thấy mặt lợi của tái chế giấy to lớn đến mức nào. Không chỉ hạn chế tốn kém về mặt tiền bạc mà còn hiệu quả trong việc bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên sử dụng.

Tính riêng năm 2016, giấy thu hồi chiếm hơn 64% nguyên liệu thô để sản xuất giấy mới, là nguồn nguyên liệu chính trong ngành công nghiệp giấy ở Nhật Bản. Nói chung về ngành giấy trên thế giới thì lượng phế liệu cũng đóng vai trò rất lớn. Ở Việt Nam, công việc thu gom giấy rất phát triển nhưng lại nhập khẩu tăng mạnh do không theo kịp nhu cầu nguyên liệu. Dự kiến đến cuối năm 2018, lượng nhập khẩu càng tăng và đến 2025 dự kiến là tăng khoảng 9.000 tấn.

BÀI TOÁN ĐẶT RA GIỮA KINH TẾ VÀ “AN NGUY” MÔI TRƯỜNG

Các cơ quan chức năng đã bắt đầu áp dụng những quy chế mới, siết chặt hơn về vấn đề nhập khẩu phế liệu nói chung và giấy nói riêng. Tuy nhiên việc đưa ra những quy định hạn chế danh mục một cách chọn lọc như vậy lại nảy sinh một tranh cãi. Hay nói đúng hơn, nó tạo nên cơn bức xúc trong lòng doanh nghiệp và cũng gây không ít khó khăn trong việc kiểm soát của nhà quản lý.

Việc hàng ngàn container bị chặn lại ở các cảng, không thể thông quan khiến cho các doanh nghiệp điêu đứng. Họ cho rằng các chỉ thị được đưa ra quá đột ngột mà không thông báo trước khiến họ không có thời gian xoay xở. Mặt khác, khi bị lưu kho, các xe container không thể được đến nhận bởi phí lưu kho quá cao, để tầm vài tháng là còn cao hơn cả tiền hàng. Hàng bị “nhốt” không thể đến nhận, trong khi cơ sở thiếu nguyên liệu để sản xuất, dẫn đến nhiều hệ lụy.

Các cơ quan chức năng thì khẳng định việc siết chặt quản lý là rất cần thiết trong bối cảnh nhập khẩu ồ ạt hiện nay. Cụ thể, có nhiều đơn vị lợi dụng kẽ hở pháp luật để nhập “rác” vào Việt Nam. Những xe tải hàng có lẫn quá nhiều món không thiết yếu cho việc dùng làm nguyên liệu sản xuất mà chỉ khiến môi trường thêm ô nhiễm.

Đối với những doanh nghiệp tái chế giấy chuyên nghiệp và có vốn đầu tư nước ngoài thì rất cần có lượng giấy nhập khẩu lớn này. “Chính sách cần phải hài hòa, khắc phục những tồn đọng nhưng cũng không nên gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp”, đó là một trong những ý kiến của đại diện doanh nghiệp khi nói về mong muốn giải quyết bài toán khó nhằn giữa kinh tế và môi trường.

Ông Phạm Đình Thưởng, chuyên gia phân tích chính sách phát biểu: “Nếu loại bỏ nguồn nguyên liệu giấy tái chế thì sẽ khiến các doanh nghiệp đứng trước nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của ngành”. Vì thế, thiết nghĩ các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm soát, đối với bên thi hành là các doanh nghiệp thì phải tuân thủ nhập khẩu giấy phế liệu theo quy định. Bên cạnh đó, cần xử lý mọi việc ổn thỏa, giải phóng xe hàng và đảm bảo tốt cho môi trường, cân nhắc biện pháp tạm ngừng hoặc cấp nhập khẩu thuận lòng người dân mà lại vừa cứng rắn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat Facebook
Chat Zalo
Hotline: 0984.329.388